Jedną z czynności notarialnych jest złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej. Zgodnie z treścią art. 92 par. 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie jeżeli akt notarialny zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa, które może być ujawnione w księdze wieczystej bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający akt notarialny, nie później niż w dniu jego sporządzenia, składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Na żądanie strony czynności notarialnej, wniosek zawiera żądanie dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną.
Zgodnie zaś z treścią art. 92 par. 4[1] ustawy Prawo o notariacie złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej przez notariusza za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe uważa się za złożenie wniosku przez stronę czynności notarialnej.
Notariusz składając do sądu wniosek, dołącza do niego dokumenty, które stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej. Dokumenty niemające postaci elektronicznej, a będące jednocześnie podstawą wpisu w księdze wieczystej, notariusz przesyła sądowi właściwemu w terminie 3 dni od daty złożenia wniosku o wpis (art. 92 par. 4 Ustawy Prawo o notariacie).
W praktyce czas oczekiwania na wpis do księgi wieczystej wynosi od kilku tygodni nawet do kilku miesięcy. Wpisu dokonuje sąd wieczystoksięgowy (Wydział Ksiąg Wieczystych właściwego miejscowo Sądu Rejonowego) w osobie sędziego lub referendarza sądowego.
Złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej przez notariusza:
W jakich sytuacjach wniosek o wpis do księgi wieczystej składa notariusz, a kiedy właściciel nieruchomości? Jako osoba zaufania publicznego, notariusz dokonuje czynności notarialnych w dwóch sytuacjach: gdy wymagają tego przepisy prawa, lub jeżeli taka jest wola stron.
Kiedy należy złożyć wniosek o dokonanie wpisu? Wniosek o wpis do księgi wieczystej musi zostać złożony między innymi w przypadku:
- zmiany właściciela nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta,
- podziału nieruchomości,
- ustanowienia hipoteki,
- konieczności uaktualnienia lub sprostowania danych ujawnionych w księdze wieczystej,
- przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności,
- ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego np. służebności osobistej lub prawa użytkowania, ustanowienia służebności przesyłu lub służebności drogi koniecznej,
- wygaśnięcia hipoteki.
W niektórych sytuacjach wniosek o wpis do księgi wieczystej składa sam właściciel nieruchomości np. w przypadku nabycia nieruchomości w wyniku dziedziczenia czy zasiedzenia.